Hayır, nar ekşisi yasaklanmadı. Yasaklanan, nar ekşisi izlenimi veren ürünler: 24 Mart 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi değişikliğiyle "nar aromalı sos", "narlı sos", "nar ekşili sos" gibi adlarla satılan nar ekşisi benzeri ürünlerin yurt içinde satışı durduruldu ve bu ürünler 30 Haziran 2024'ten sonra piyasada bulunamaz hale geldi. Aynı düzenleme nar ekşisinin içine nar, nar suyu ve/veya nar suyu konsantresi ile su dışında başka bir gıda bileşeni katılamayacağını da yazdı. Bu yazıda yönetmeliğin ne dediğini, şişenin arkasında neye bakacağınızı ve sofradaki gerçek nar ekşisinin nasıl tanınacağını sade bir dille anlattık.
- Yönetmelik tam olarak ne diyor?
- Bu sizin için ne anlama geliyor?
- Etiketten nasıl anlaşılır?
- Tat, renk ve kıvam
- Egeye Dönüş nar ekşisi nasıl yapılıyor?
- Nerede kullanılır, nasıl saklanır?
- Sıkça Sorulan Sorular
Yönetmelik Tam Olarak Ne Diyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 24 Mart 2023 tarihli düzenlemesi iki şeyi birden söylüyor. Birincisi, nar ekşisine nar, nar suyu ve/veya nar suyu konsantresi ve su dışında başka bir gıda bileşeni eklenemez. İkincisi, nar ekşisi izlenimi veren nar aromalı sos, nar sosu, narlı sos, nar ekşili sos, nar aromalı şurup ve nar ekşili şurup gibi adlarla nar ekşisi benzeri ürünler yurt içinde piyasaya arz edilemez. Bu ürünler için tanınan geçiş süresi 30 Haziran 2024'te bitti.
Yani yasak nar ekşisinin kendisine değil, nar ekşisi gibi görünen ama onun yerine geçmeye çalışan ürünlere yönelik. Raflarda bugün de nar ekşisi bulabilirsiniz; önemli olan şişenin üzerinde ne yazdığı.
Bu Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?
Sofraya aldığınız şişede "nar ekşisi" yazıyorsa, o ürünün içinde nar tarafından gelen bileşenler dışında bir şey olmaması gerekiyor. Mutfakta tadı çok yakından bilen biri için bu zaten beklenen bir şey; ama alışverişte hızlıca bakıp geçerken fark edilmeyen ayrıntıları bilmek insanı rahatlatıyor.
Etiketten Nasıl Anlaşılır?
Ürünün adına bakın. "Nar ekşisi" yerine "nar sosu", "narlı sos", "nar aromalı sos" ya da "nar ekşili şurup" yazıyorsa bu, yönetmelikte adı geçen ürün gruplarından biridir ve nar ekşisi sayılmaz.
İçindekiler listesini okuyun. Gerçek nar ekşisinin içindekiler satırı kısadır: nar, nar suyu ya da nar suyu konsantresi, bir de su. Listede şeker, glikoz şurubu, sitrik asit ya da aroma gibi ek bileşenler görüyorsanız, bu ürün yönetmeliğin tanımladığı nar ekşisi değildir.
Üretim biçimi etikette yazmayabilir. Yönetmelik nar suyu konsantresini de kabul ediyor; yani konsantre kullanılmış olması tek başına bir sorun değil. Nar suyunun nasıl yoğunlaştırıldığını, hangi narla yapıldığını ise üreticiden sormak ya da ürün sayfasında okumak gerekiyor.
Tat, Renk ve Kıvam
Etiketi okuduktan sonra ikinci kontrol, tabaktaki tecrübe. Nar ekşisi koyu kırmızıdan kahverengiye uzanan bir renkte, kıvamlı ve yoğun ekşi bir tatta olur. Kıvamı su gibi akışkan, rengi açık ve tadı keskin ekşi olan bir ürün beklediğiniz yoğun nar ekşisi deneyimini vermeyebilir; böyle durumda içindekiler listesine ve üretim bilgisine bir kez daha bakmak iyi olur.
Bir de buruk tat meselesi var. Narın kabuğu ve beyaz iç zarları ayıklanmadan sıkıldığında suya hafif bir burukluk geçer; bu, nar ekşisinde istenmeyen bir özelliktir. İyi bir nar ekşisinde ekşilik ve hafif tatlılık dengelidir, boğazda buruk bir iz bırakmaz.
Egeye Dönüş Nar Ekşisi Nasıl Yapılıyor?
Kendi yöntemimizi şeffaf anlatmak bizim için önemli. Narlar tahta kaşıklarla vurularak tanelenir. Beyaz zarlar ayrıldığı için kabuk acılığı ve burukluk ürüne geçmez. Taneler sıkılır, nar suyu süzülür ve odun ateşinde 6-8 saat boyunca koyulaşana kadar pişirilir. Üzerinde oluşan köpük sürekli alınır; sonunda yoğun ekşi nar özü şişelenir. Ürüne şeker eklenmez, içinde yalnızca nar suyu vardır.
Şişeye 340 gr net olarak doldurulan bu ürünü Egeye Dönüş Nar Ekşisi sayfasından inceleyebilir, birkaç şişe almak isterseniz 3'lü ve 5'li paketlere bakabilirsiniz.
Nerede Kullanılır, Nasıl Saklanır?
Nar ekşisi mutfakta çok az miktarla çok iş görür. Salatalara, çiğ köfteye, kısıra ve közlenmiş patlıcan ezmesine yakışır. Yaz sofralarının en basit lezzetlerinden biri de dilimlenmiş tarla domatesinin üzerine naturel sızma zeytinyağı ve nar ekşisi gezdirip ekmek banmak; üstüne bilye kekik serpmek de cabası. Zeytinyağı ve nar ekşisini birlikte almak isteyenler için nar ekşisi ve zeytinyağı seti de var.
Uygun koşullarda saklandığında nar ekşisi yaklaşık 2 yıl dayanır. Şişeyi açtıktan sonra buzdolabında saklayın ve en geç 4 ay içinde tüketin. Renginde ya da tadında belirgin bir değişiklik fark ederseniz kullanmayın.
Gıdada neyin neden tağşiş sayıldığını ve katkısız bir ürünü genel olarak nasıl ayırt edeceğinizi merak ediyorsanız tağşiş yazımıza göz atabilirsiniz. Nar ekşisinin Ege mutfağındaki yeri için de nar ekşisi rehberimiz var.
Sıkça Sorulan Sorular
Nar ekşisi yasaklandı mı?
Hayır. Yasaklanan, nar ekşisi izlenimi veren nar aromalı sos, narlı sos, nar ekşili sos gibi benzeri ürünlerin satışı. Nar ekşisi satılmaya devam ediyor.
Nar ekşisi neden yasaklandı denmişti?
24 Mart 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme, nar ekşisi görünümünde satılan benzeri ürünleri yasakladığı için bu söylenti yayıldı. Düzenleme nar ekşisini değil, onu taklit eden ürünleri hedef alıyor.
Nar ekşisinin içinde ne olmalı?
Yönetmeliğe göre nar, nar suyu ve/veya nar suyu konsantresi ve su dışında başka bir gıda bileşeni olmamalı.
Nar ekşili sos ile nar ekşisi aynı şey mi?
Hayır. Nar ekşili sos, yönetmelikte adı geçen ve satışı durdurulan ürün gruplarından biri. Nar ekşisi ise yalnızca narın kendisinden yapılan yoğun ürün.
Gerçek nar ekşisi nasıl anlaşılır?
Ürünün adı nar ekşisi olmalı, içindekiler kısa olmalı, rengi koyu kırmızıdan kahverengiye uzanmalı, kıvamı yoğun ve tadı dengeli ekşi olmalı; buruk bir iz bırakmamalı.
Nar ekşisi nasıl saklanır?
Açılmamış şişe uygun koşullarda yaklaşık 2 yıl dayanır. Açıldıktan sonra buzdolabında saklanmalı ve en fazla 4 ay içinde tüketilmelidir.
Neden Egeye Dönüş?
Egeye Dönüş Nar Ekşisi tahta kaşıkla tanelenmiş narın odun ateşinde pişirilmesiyle hazırlanır; içinde şeker ya da başka bir katkı yoktur, yalnızca nar suyundan üretilmiştir. Üretim yöntemimizi açıkça yazmamızın nedeni, sofranıza ne koyduğunuzu bilmenizin hakkınız olması.
Egeye Dönüş Kalem Ekibi
